Spaargeld beschermen bij opname: voorkom de box 3-valstrik van het CAK
Wanneer een chronisch zieke partner, een ouder met dementie of een kwetsbaar familielid niet meer zelfstandig thuis kan wonen, komt er in korte tijd veel op een mantelzorger af. Tussen de emoties door moet de verhuizing naar een verpleeghuis geregeld worden.
Tegelijk komt het Centraal Administratie Kantoor (CAK) in beeld voor de verplichte eigen bijdrage voor de Wet langdurige zorg (Wlz). Zonder de juiste kennis en tijdige maatregelen betaalt u meer dan nodig, waardoor spaargeld, overwaarde en erfenis sneller verdwijnen dan u denkt.
In deze gids leggen we de box 3-valstrik van het CAK uit en bespreken we de stappen waarmee u uw spaargeld en het familievermogen beschermt.
Hoe het CAK het eigen vermogen meerekent
De grootste fout die mantelzorgers maken, is de aanname dat de eigen bijdrage voor het verpleeghuis alleen op basis van pensioen of inkomen wordt berekend. Dat is een misvatting. Het Nederlandse zorgstelsel gaat ervan uit dat mensen eerst een deel van hun eigen vermogen inzetten voordat de overheid volledig bijspringt.
Bij een permanente opname krijgt u te maken met de ‘hoge eigen bijdrage’. Het CAK berekent die via een formule waarin niet alleen het inkomen telt, maar ook een percentage van het box 3-vermogen (spaargeld, aandelen, overwaarde). Het resultaat kan oplopen tot ongeveer 2.800 euro per maand, ruim 33.000 euro per jaar.
De grootste valkuil: de vertraagde peildatum (T-2)
Een belangrijke valkuil is de peildatumvertraging. Het CAK kijkt voor de berekening niet naar de financiële situatie van vandaag, maar naar het inkomen en vermogen van twee jaar geleden (peildatum T-2).
- Het papieren vermogen: het CAK baseert de aanslag op het spaargeld dat er twee jaar geleden stond.
- De realiteit: dat geld is intussen vaak al uitgegeven aan particuliere zorg, hulpmiddelen of noodzakelijke kosten.
- Het knelpunt: het geld is er niet meer, maar het CAK rekent toch met de oude gegevens.
De ambtelijke molen begint vaak al eerder dan bij de verhuizing zelf, namelijk bij de gemeente. Zorg dat u de juiste keukentafelgesprek-tactiek helder heeft voordat u met een consulent om tafel gaat.
De tactiek: uw spaargeld beschermen tegen het CAK
Om te voorkomen dat het spaargeld van uw partner of ouders onnodig opgaat aan de bijdrage, neemt u de regie vóórdat de definitieve indicatie start. Dat vraagt twee gerichte acties:
- Vraag een peildatumverlegging aan. Is het vermogen de afgelopen twee jaar flink gedaald? Dan heeft u het recht om een formele peildatumverlegging te vragen, zodat het CAK met de actuele, lagere cijfers rekent.
- Breng box 3-vermogen tijdig in veiligheid via het levenstestament. Vermogen legaal afbouwen, bijvoorbeeld via ‘schenken op papier’, kan alleen als er vooraf een levenstestament met een schenkingsclausule bij de notaris is gepasseerd. Is uw naaste eenmaal wilsonbekwaam door dementie en is dit niet geregeld, dan blokkeert de kantonrechter elke overboeking.
Lees meer over de rol van het levenstestament bij dementie en over de berekening van de CAK eigen bijdrage.
Vermogensbescherming
Het berekenen en verlagen van de CAK eigen bijdrage is precisiewerk waarin geen ruimte is voor vormfouten. Met de juiste documenten voorkomt u onnodige kosten.
- De CAK-rekentool om de toekomstige eigen bijdrage te berekenen en naar het minimum te brengen.
- Modelbrief peildatumverlegging waarmee u het CAK om een herberekening vraagt.
- De notaris-wegwijzer voor een levenstestament met een waterdichte schenkingsclausule tegen een eerlijke prijs.